ADHD is een afkorting. Het staat voor Attention Defecit Hyperactivity Disorder. Dit is in het Nederlands aandachts-en concentratiestoornis met hyperactiviteit. De symptomen van ADHD kun je grof onderverdelen in drie groepen.
Aandacht -en cocetratie problemen
Mensen met ADHD kunnen zich moeilijker cocetreren. En niet door allerlei prikkels in hun omgeving afgeleid te worden dan kunnen ze zich slechter concetreren.
Impulsiviteit
Mensen met ADHD doen vaak eerst, voordat ze erover nadenken. Hierdoor kunnen ze moeilijk van tevoren de consequenties overzien van hun acties.
Hyperactiviteit
Vaak hebben mensen met ADHD veel last van onrust. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Het kan zijn dat dat ze lichamelijk heel onrustig zijn, dus bijvoorbeeld altijd iets met de handen aan het doen zijn. Het kan ook zijn dat ze onrustig zijn van binnen. Ze hebben bijvoorbeeld een opgejaagd gevoel of zijn met heel veel dingen tegelijk bezig.
Niet altijd druk
Een bekend vooroordeel over ADHD is dat ADHD`ers altijd druk zijn. Dit hoeft echter niet zo te zijn. Mensen met ADHD kunnen zich op sommige dingen consetrenen op bevoorbeeld spannende films of computerspelletjes. Dit kan bij sommige mensen twijfels oproepen over de diagnose ADHD. Het lijkt dan alsof ADHD`ers het wel kunnen, maar niet willen. Maar bij iemand met ADHD is het geen kwestie van onwil, maar onmacht. Mensen met ADHD kunnen zich wel concentreren, maar het kost ze heel veel moeite en energie.
De oorzaak van ADHD is (nog) niet duidelijk. Het is al wel bekend dat er een erfelijke aanleg kan zijn voor ADHD, die beïnvloedt kan worden door verschillende factoren. Dit kunnen zowel biologische factoren als psychologische en sociale factoren zijn. Biologisch factoren hebben te maken met bijvoorbeeld de zwangerschap. Psychologische en sociale factoren zijn bijvoorbeeld de opvoeding.
ADHD komt gemiddeld bij 3% tot 10% van de bevolking voor. In Nederland is er bij 2-4% van de schoolgaande kinderen tot 14 jaar de diagnose ADHD gesteld, waarvan 2% van de kinderen zeer ernstige symptomen en waarvan bij 4% van de kinderen de symptomen in lichte mate voorkomen.
Kinderen met ADHD roepen door hun drukke, chaotische gedrag vaak veel negatieve reacties op uit hun omgeving, waardoor ze minder goed in staat zijn een goed gevoel over zichzelf te ontwikkelen. Ze zijn daardoor vaker heel onzeker.
Negatieve spiraal
Ouders van kinderen met ADHD krijgen van hun omgeving vaak te horen dat ze hun kind niet goed opvoeden. Hoewel ze dikwijls het gevoel hebben dat er iets niet klopt met de ontwikkeling van hun kind, zoeken ze de oorzaak van het afwijkende gedrag in eerste instantie bij zichzelf. Daardoor voelen ze zich vaak schuldig. Door de negatieve reacties uit de omgeving liggen eenzaamheid en ontmoediging bij ouders op de loer. Komt er niet voldoende steun uit de omgeving, dan kunnen ouders en kind en soms ook ouders onderling in een negatieve spiraal terechtkomen waarbij ze elkaar beschuldigen en verwijten maken.
Brusjes
Broertjes en zusjes (brusjes) van kinderen met ADHD hebben een aantal speciale problemen. Zij krijgen noodgedwongen veel minder aandacht van hun ouders en ervaren dat er in het gezin met verschillende maten wordt gemeten. Bovendien hebben ze gemiddeld vaker te maken met uitgeputte ouders en een negatieve benadering door de omgeving.
Leerkrachten
Leerkrachten van kinderen met ADHD zeggen vaak 'dat het er wel inzit, maar er niet uitkomt'. Dat klopt. Een kind met ADHD heeft veel meer steun uit de omgeving nodig om tot prestaties te kunnen komen. De leerkracht van het kind speelt daarom een sleutelrol in de ontwikkeling van het kind.
Erfelijkheid
Langzamerhand wordt duidelijk dat de erfelijke factor ook een gecompliceerde rol kan spelen. Het kan betekenen dat een van de ouders ook ADHD heeft en dat er meerdere kinderen met ADHD zijn. De problemen worden vaak nog vergroot doordat in gezinnen met ADHD ook vaker andere stoornissen voorkomen, zoals leerstoornissen en autistische stoornissen. De gecompliceerde gezinssituatie die hierdoor ontstaat, maakt de opgave voor de ouders nog zwaarder.
Ook leuke kanten
Over de leuke kanten van ADHD verschillen de meningen. Het is een lastige stoornis die bij elk kind anders uitwerkt. Zeker is wel dat kinderen met ADHD hele leuke en goede kanten kunnen hebben. Ze kunnen spontaan en energiek zijn, lief en aandoenlijk, creatief en doortastend. Ze lopen snel warm voor idealen. Onrecht kan hen woedend maken, en als dappere strijders willen ze erop af gaan, geen rekening houdend met welke beperking dan ook.
ADHD is nog niet vast te stellen aan de hand van objectieve gegevens uit lichamelijk onderzoek of bloedtesten. De diagnose wordt meestal door een arts gesteld aan de hand van systematisch verkregen gegevens van ouders, leerkrachten en bevindingen uit onderzoek van diverse deskundigen uit de medische en psychologische beroepsgroep. Zij gaan na of er sprake is van de criteria die zijn opgesteld in de DSM, het internationale classificatiesysteem van de Geestelijke Gezondheidszorg.
Bijkomende stoornissen
Het is bekend dat ADHD in 80% samengaat met andere (psychiatrische) stoornissen. Deze kunnen het gevolg zijn van ADHD, maar veel vaker betreft het een tweede of derde stoornis naast de ADHD (co-morbiditeit).
De behandeling van ADHD kan bestaan uit (een combinatie van):
informatie en inzicht geven in de stoornis
medicatie
begeleiding thuis
begeleiding op school